Εκτύπωση

mpeg c(ommunication) || η επικοινωνία στην (συμ)πίεση

Συγγραφέας: Ηλίας Γιαρματζίδης.... Δημοσίευση στη κατηγορία Ο Ηλίας Γιαρματζίδης γράφει...

Σας άρεσε το άρθρο?
(0 ψήφοι, μέση τιμή 0 από τα 5 αστέρια)

mpeg-cOk, μήνυμα ελήφθη. Περί facebook, twitter, myspace, msn, googletalk και τα συναφή ο λόγος. Πριν εμπλακούμε για τα καλά στους ιστούς των κοινωνικών δικτύων ας σκιαγραφήσουμε την περιρρέουσα ορολογία που θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε την προοπτική του παρόντος κειμένου.

The map is not the territory” (ο χάρτης και το έδαφος δεν είναι το ίδιο πράγμα). Πρόκειται για μια από τις βασικές παραδοχές της επιστήμης που ονομάζεται ΝευροΓλωσσικός Προγραμματισμός (NeuroLingual Programming-NLP) και που αποτελεί την κατεξοχήν επιστήμη της επικοινωνίας. Με λίγα λόγια σημαίνει πως ο εσωτερικός χάρτης του κόσμου που δημιουργούμε δια μέσου των αισθήσεών μας δεν είναι ο πραγματικός κόσμος αλλά απλώς μια αναπαράστασή του. Όπως ο χάρτης μιας περιοχής που κρατάμε στα χέρια μας δεν είναι η ίδια η περιοχή αλλά μια δισδιάστατη, γραφιστική

προβολή της…

Απώλειες της συμπίεσης

Τα πιο γνωστά αρχεία συμπίεσης που όλοι γνωρίζουμε είναι το jpeg για αρχεία εικόνας και το mp3 για αρχεία ήχου. Πρόκειται για δύο πρότυπα απωλεστικής συμπίεσης εικόνας και ήχου αντίστοιχα. Η συμπίεση γίνεται για λόγους οικονομίας χώρου (& χρόνου). Έτσι κατορθώνουμε να αποθηκεύουμε σε πολύ μικρότερο χώρο και να επεξεργαζόμαστε σε πολύ μικρότερο χρόνο τα αρχεία αυτά. Ακολουθώντας αυτή τη λογική (και εκμεταλλευόμενοι την τεχνολογική εξέλιξη), ο δίσκος βινυλίου έγινε cd, που στη συνέχεια έγινε mini disc, που στη συνέχεια έγινε mp3 και αναμφίβολα έπεται συνέχεια. Δεν είναι όμως η συμπίεση η λέξη κλειδί για το παρόν κείμενο αλλά η λέξη «απωλεστική». Τι χάνουμε στ’ αλήθεια κατά τη συμπίεση; Στην περίπτωση του jpeg και της εικόνας, χάνουμε λίγη από την ποιότητα της εικόνας έχοντας ατέλειες όπως η χρωματική παραμόρφωση, η παραμόρφωση των άκρων της εικόνας και η ανομοιομορφία των χρωμάτων. Στην περίπτωση του mp3 και του ήχου χάνουμε την καταγραφή κάποιων περιοχών του ηχητικού φάσματος που δεν ακούει το ανθρώπινο αυτί. Και για τις δύο περιπτώσεις οι επιστήμονες μας διαβεβαιώνουν πως οι απώλειες δεν επιφέρουν κάποια διαφορά στο παραγόμενο αποτέλεσμα καθώς δεν γίνονται αντιληπτές από τις ανθρώπινες αισθήσεις. Ότι χάνεται συμβαίνει στο χώρο του μη αντιληπτού

Η δομή της δια ζώσης επικοινωνίας

Κι εδώ λίγα προκαταρκτικά είναι απαραίτητα. Κατά το NLP, στην επικοινωνία, αυτό που επηρεάζει το αποτέλεσμα περισσότερο είναι σε ποσοστό 7% οι λέξεις που χρησιμοποιούμε, 38% ο τόνος της φωνής μας και 55% η φυσιολογία μας, δηλαδή η γλώσσα του σώματος. Ο διακεκριμένος ψυχολόγος Robert Rosenthall γράφει για το ίδιο θέμα: «Η επικοινωνία προϋποθέτει πάντα την ύπαρξη τριών στοιχείων: αμοιβαία προσοχή, κοινά θετικά συναισθήματα και μια σωστά συγχρονισμένη μη λεκτική δυάδα. Όταν αυτά τα τρία στοιχεία συνυπάρχουν, το αποτέλεσμα είναι η καλή επικοινωνία.» Και ξανά πίσω στο ΝευροΓλωσσικό Προγραμματισμό: «Το νόημα της επικοινωνίας είναι η απάντηση την οποία προκαλεί. Όσο καλές προθέσεις κι αν έχετε στην επικοινωνία σας, η επιτυχία της εξαρτάται από το πώς θα λάβει το μήνυμα ο αποδέκτης και όχι από την πρόθεσή σας. Αν εσείς λέτε μπλε για παράδειγμα και ο αποδέκτης αντιλαμβάνεται κίτρινο, το αποτέλεσμα αυτής της επικοινωνίας θεωρείται το κίτρινο.»

Από τον Γουτεμβέργιο στον Mark Zuckerberg

Η ιστορία της συμπίεσης της επικοινωνίας ξεκινά κατά πολλούς με τα πρώτα τυπωμένα κείμενα. Η αμεσότητα της face to face επαφής πακετάρεται στις σελίδες ενός βιβλίου. Οι απώλειες εδώ είναι προφανείς: ούτε φωνή να ακούσεις ούτε γλώσσα του σώματος να δεις.(Με το πέρασμα των χρόνων και την εμφάνιση των ψηφιακών κειμένων όλοι συνειδητοποιούμε πως ένα βιβλίο-προέλευση και ποιότητα χαρτιού, layout, σελιδοποίηση, κτλ-έχει τη δική του γλώσσα του σώματος. Για την οικονομία της συζήτησης, το κείμενο αυτό θα αγνοήσει τις ιδιότητες αυτές). Ενώ για χιλιάδες χρόνια, οι κοινωνικές αλληλεπιδράσεις βασίζονταν αποκλειστικά και μόνο στην άμεση, διαπροσωπική επαφή, η τεχνολογία έρχεται και αντικαθιστά την επικοινωνία με νέους τρόπους μετάδοσης των πληροφοριών. Από τα βιβλία και την αλληλογραφία, στον τηλέγραφο και το τηλέφωνο, στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Σήμερα στέλνουμε sms και εικονομηνύματα, σηκώνουμε video στο youtube και post στο facebook, φτιάχνουμε προσωπικές σελίδες στο twitter και το myspace. Η ιστορία της συμπιεσμένης επικοινωνίας ακολουθείται στο πέρασμα των χρόνων από τον ίδιο προβληματισμό. Ποιες οι συνέπειες της στις ανθρώπινες σχέσεις;

Με την επινόηση του τηλεγράφου τον 19ο αιώνα, ο χρόνος και η απόσταση εκμηδενίστηκαν. Αυτό έφερε μια σειρά από κοσμογονικές αλλαγές ωφέλιμου χαρακτήρα στο εμπόριο και τις επιχειρήσεις και επανακαθόρισε τον τρόπο με τον οποίο θα λάμβαναν χώρα οι ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις. Η επινόηση του τηλεφώνου μεγέθυνε ακόμη περισσότερο την επιρροή των αλλαγών αυτών. Οι υποστηρικτές των νέων τρόπων επικοινωνίας προέβλεψαν την απαλοιφή των ταξικών διακρίσεων και των εκδημοκρατισμό των πολιτευμάτων καθώς και την μείωση της μοναξιάς μέσω της αύξησης των κοινωνικών (τηλε)συναναστροφών. Οι απαισιόδοξοι ανησυχούσαν για την διασάλευση της οικογενειακής ηρεμίας και την παραβίαση του ιδιωτικού χρόνου και χώρου των ανθρώπων. Όπως αναφέρουν οι Χρηστάκης και Fowler στο βιβλίο τους «Συνδεδεμένοι», «οι περισσότερες από αυτές τις ανησυχίες μοιάζουν με εκείνες που εκφράζονται σήμερα σχετικά με το Διαδίκτυο: ότι κάνει βιαστικές τις αλληλεπιδράσεις, απειλεί την ιδιωτική μας ζωή, συντελεί σε έναν ηθικό εκφυλισμό. Αλλά η πιο βασική ανησυχία τόσο για το τηλέφωνο όσο και για το Διαδίκτυο σχετίζεται με τον φόβο ότι οι άνθρωποι θα αντικαταστήσουν τους κοντινούς φίλους στην κοινότητά τους με ασθενείς συνδέσεις με μακρινούς φίλους.» Στην πραγματικότητα το τηλέφωνο συνεισέφερε περισσότερο στην διεύρυνση και ενδυνάμωση των τοπικών επαφών παρά στην εξασθένησή τους. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν τις άλλαξε.

Από την Aquaria στην Cyberia 

“Μεταλλασσόμαστε  σε ένα νέο είδος ταξιδεύοντας από τον βυθό της θάλασσας στην Κυβερνοχώρα. Είμαστε πλάσματα που έρπουν προς το κέντρο του κυβερνοχώρου. Αλλά η κυβερνητική (cybernetics) είναι το υλικό από το οποίο είναι φτιαγμένος ο κόσμος μας. Η ύλη είναι απλώς παγωμένη πληροφορία. Οι απαισιόδοξοι βλέπουν τα πάντα με σκεπτικισμό, λες και η ποσότητα της πληροφορίας μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια της ουσίας των πραγμάτων. Τα ίδια υποστήριζαν και για τον Γουτεμβέργιο…» Τάδε έφη Timothy Leary, σε μια συνέντευξή του στο Pataphysics Magazine, το 1990. Είναι ένας φόβος από δημιουργίας της ανθρώπινης συνείδησης αυτός, η απώλεια του νοήματος, της ουσίας των πραγμάτων. Θα μπορούσε να είναι ορατός από τη στιγμή που η εικονική μας συναναστροφή αντικαθιστούσε τις πραγματικές, άμεσες επαφές μας. Συμβαίνει όμως κάτι τέτοιο;

“Τα μαθηματικά λένε ότι για κάθε ώρα που περνάμε στο διαδίκτυο, η διαπροσωπική επαφή με φίλους, συνεργάτες και με την οικογένειά μας μειώνεται κατά 24 λεπτά”. Ο Daniel Goleman, στο βιβλίο του “Κοινωνική Νοημοσύνη”, περιγράφει κάποια εκπληκτικά ευρήματα του ανερχόμενου πεδίου των κοινωνικών νευροεπιστημών. Ενώ, σημειώνει ο Goleman, στη δεκαετία του 1970, τα 2/3 των Αμερικανών ανήκαν σε οργανώσεις και συμμετείχαν τακτικά σε συνελεύσεις, κατά τη δεκαετία του 1990 μόνο το 1/3 ασχολούνταν με παρόμοιες δραστηριότητες. Αυτοί οι αριθμοί, όπως υποστηρίζει ο Robert Putnam στο έργο “Bowling Alone”, αντικατοπτρίζουν την έλλειψη ανθρώπινης επαφής στην αμερικανική κοινωνία. «Έκτοτε, έχει αρχίσει να απλώνεται σαν μανιτάρι ένα νέο είδος οργάνωσης, τα μέλη της οποίας από 8.000 στη δεκαετία του 1950 ανέρχονταν στις 20.000 στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Αντίθετα όμως με τις λέσχες, που επιδίωκαν τις συναντήσεις των μελών και τη συνέχιση του κοινωνικού ιστού, αυτές οι νέες οργανώσεις κρατούν τους ανθρώπους σε απόσταση. Η εγγραφή των μελών γίνεται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και η συμμετοχή τους συνίσταται αποκλειστικά στην αποστολή χρημάτων και όχι στις συνελεύσεις».

Η τεχνολογία προσφέρει πλέον πολλές εκδοχές εικονικής επικοινωνίας σε συνθήκες πραγματικής απομόνωσης. Ακόμη και οι συνδικαλιστικοί αγώνες έχουν φύγει πια από τους δρόμους (τα έγραφε ο Τόλης εχθές) και έχουν μεταφερθεί στα causes του facebook. Οι καθιερωμένες μας πρακτικές αντίδρασης έχουν καταστεί, ωσεί παρούσες, σε απροπόνητες λογικές. Όσο η τεχνολογία απορροφά τους ανθρώπους σε μια εικονική πραγματικότητα, τόσο περισσότερο τους αποκόπτει από όσους βρίσκονται πράγματι κοντά τους. Ο κοινωνικός αυτισμός που προκύπτει προστίθεται στις άλλες αθέλητες επιπτώσεις από τη συνεχή εισβολή της τεχνολογίας στην καθημερινότητά μας.

Αυτεπίγνωση

Δεν μπορεί να αποτελεί τροχοπέδη, η επανάσταση στον χώρο της πληροφορίας και η παρεπόμενη συμπίεση της επικοινωνίας ανάμεσα στα άτομα, προς το δρόμο για την ανθρώπινη εξέλιξη. Είναι όμως κρίσιμο να συνειδητοποιήσουμε τα χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες των νέων εργαλείων επικοινωνίας που χρησιμοποιούμε έτσι ώστε να μην χαθούμε μέσα στην αναπαράσταση του πραγματικού μας κόσμου. Και αντί επιλόγου, ο επίλογος του “Connected”:

“Η μεγάλη πρόκληση του 21ου αιώνα – η κατανόηση του πως η ολότητα της ανθρωπότητας είναι μεγαλύτερη από το άθροισμα των μερών της – μόλις έχει αρχίσει. Σαν ένα παιδί που ξυπνά, ο ανθρώπινος υπεροργανισμός αρχίζει να αποκτά αυτεπίγνωση, και αυτό σίγουρα θα μας βοηθήσει να επιτύχουμε τους στόχους μας. Αλλά το μεγαλύτερο δώρο της αυτεπίγνωσης αυτής θα είναι η άκρατη χαρά της αυτογνωσίας και η συνειδητοποίηση του ότι, για να μάθουμε πραγματικά ποιοι είμαστε, θα πρέπει πρώτα να μάθουμε πως και γιατί όλοι μας είμαστε συνδεδεμένοι”.

 

Share

Σχόλια  

 
#1 ΑΠ: mpeg c(ommunication) || η επικοινωνία στην (συμ)πίεσηΤόλης Βουρβουτσιώτης 10-02-2011 21:03
Για να παραφράσω τον μεγάλο Αντώνη (όχι εσένα, ψωνάρα, τον Σαμαράκη εννοώ! με 26 άρθρα είσαι λογοτεχνικά Αντωνάκης -αλλά μεγάλη καρδιά! :lol: ):
ποτέ άλλοτε τα πληκτρολόγια μας δεν ήταν τόσο ζεστά και το κρεββάτι μας τόσο κρύο.
 

2009©Kavalacity.net