Εκτύπωση

10''

Συγγραφέας: Ηλίας Γιαρματζίδης.... Δημοσίευση στη κατηγορία Ο Ηλίας Γιαρματζίδης γράφει...

Σας άρεσε το άρθρο?
(1 ψήφος, μέση τιμή 5.00 από τα 5 αστέρια)

Η μαύρη τρύπα της είδησης είναι ο κορεσμός της ανθρώπινης ικανοποίησης. Για κάποιους η απλή τους περιέργεια, για άλλους ο βαθμός συσχετισμού τους με το περιεχόμενο της είδησης,

 10secondsγια τρίτους η σχέση προσωπικού οφέλους που μπορεί να έχουν με την έκβασή της και πάει λέγοντας. Όταν το άτομο ικανοποιεί κάποια από τις παραπάνω ανάγκες του σε σχέση με την είδηση αυτή ξεκινά το ταξίδι προς την αφάνεια. Πιθανότατα καταχωρείται σε κάποιο από τα τμήματα μνήμης του εγκεφάλου αντίστοιχης λειτουργίας ενός σκληρού δίσκου. Κατά τις ανάγκες και τις περιστάσεις ανακαλείται από τον χρήστη μέρος του καταχωρημένου γεγονότος με ακρίβεια ανάλογη του «λογισμικού» που χρησιμοποιεί ο νους του καθενός.

Το στοιχείο της είδησης που της χαρίζει μικρή ή μεγάλη δημοσιότητα είναι το ειδικό βάρος της διατήρησής της στην επικαιρότητα. Πρόκειται για την ιδιότητα που έχει κάθε είδηση να παραμένει στην επικαιρότητα ανάλογα με τα εσωτερικά και εξωτερικά της χαρακτηριστικά. Ας φανταστούμε τη δημοσιότητα σαν μια θάλασσα

(που αποτελεί το συνολικό πεδίο της αντίληψής μας) στην οποία οι πιο επίκαιρες ειδήσεις επιπλέουν στην επιφάνειά της και είναι ορατές από όλους ενώ οι πιο ανεπίκαιρες βρίσκονται στο βυθό που είναι σκοτεινός και δεν γίνονται αντιληπτές από κανέναν. Τα εσωτερικά (εγγενή) χαρακτηριστικά της είδησης είναι ο χρόνος της, η γενικότερη ειδησεογραφική συγκυρία, η διατύπωσή της και το περιεχόμενό της ενώ τα εξωτερικά είναι οι διάφορες πιέσεις που ασκούνται για να διατηρηθεί μια είδηση στην επικαιρότητα.

Η αφορμή για  το παρόν άρθρο προέκυψε καθώς ανέτρεχα σε παλαιότερες αναρτήσεις στο kavalacity.net και αναρωτιόμουν πως, ανάμεσα στο πλήθος των άρθρων, μπορεί η είδηση της κυκλοφορίας του sequel της Τζούλιας («στην χούφτα τατουάζ γυμνή») να απαιτεί ίσο μερίδιο σημαντικότητας με τη σφαγή χιλιάδων δελφινιών στον κόλπο της Taiji στην Κίνα («Η καμπούρα του Ασιάτη») ή ακόμη περισσότερο με τις δολοφονίες εκατοντάδων ανθρώπων στον Αραβικό κόσμο («τούτες τις μέρες»). Πώς γίνεται η προηγούμενη είδηση (ή έστω η προ-προηγούμενη) να εξαφανίζεται και να χάνει κάθε αξίωση στην εις το διηνεκές σημαντικότητα; Πώς γίνεται η μοναδική αξία για κάθε νέο να είναι μόνο αυτή καθεαυτή η «νεότητά» του;

Ρίξτε μια  ματιά στο σχετικό απόσπασμα  που ακολουθεί. Πρόκειται για  ένα μικρό κομμάτι της συζήτησης  ανάμεσα στον Olivier Morel και τον Κορνήλιο Καστοριάδη που έγινε στις 18 Ιουνίου 1993 και περιέχεται στο βιβλίο του τελευταίου με τίτλο «Η άνοδος της ασημαντότητας» από τις εκδόσεις Ύψιλον (2000), σελ.117-119

ΟΛΙΒΙΕ  ΜΟΡΕΛ: Υπάρχει η εντύπωση ότι γίνεται ολοένα πιο δύσκολο να βρει κανείς σημεία στήριξης για να ασκήσει κριτική και να εκφράσει τα κακώς κείμενα. Για ποιο λόγο η κριτική δεν λειτουργεί πια σήμερα;

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ: Η κρίση της κριτικής είναι μια από τις εκδηλώσεις της γενικής και βαθιάς κρίσης της κοινωνίας. Υπάρχει αυτή η γενικευμένη ψευδοσυναίνεση, η κριτική και το επάγγελμα του διανοουμένου είναι ενσωματωμένα στο σύστημα πολύ περισσότερο απ’ ότι παλιά και με τρόπο πιο έντονο. Όλα λειτουργούν με διαμεσολαβήσεις, τα δίκτυα συνενοχής είναι σχεδόν παντοδύναμα. Οι φωνές που δεν ευθυγραμμίζονται ή που διαφωνούν δεν πνίγονται από τη λογοκρισία ή από εκδότες που δεν τολμούν πια να τις δημοσιεύσουν. Πνίγονται από τη γενική εμπορευματοποίηση. Οι ανατρεπτικές ιδέες συμφύρονται με το συρφετό όλων όσα παράγονται και διαδίδονται. Το πρώτο πράγμα που λένε για να διαφημίσουν ένα βιβλίο είναι ότι «πρόκειται για ένα βιβλίο που φέρνει επανάσταση στο χώρο του» - όπως λέγεται επίσης ότι τα ζυμαρικά Πανζανί έφεραν επανάσταση στη μαγειρική. Η λέξη «επαναστατικός», όπως και η λέξεις «δημιουργία» ή «φαντασία», έχει γίνει διαφημιστικό σλόγκαν. Έχουμε δηλαδή αυτό που ονόμαζαν πριν από μερικά χρόνια recuperation [επανοικειοποίηση]. Η περιθωρειακότητα γίνεται κάτι το επιδιωκόμενο, το κεντρικό, και οι ανατρεπτικές ιδέες είναι ένα ενδιαφέρον αξιοπερίεργο που συμπληρώνει την αρμονία του συστήματος. Η σημερινή κοινωνία έχει μια φοβερή ικανότητα να πνίγει κάθε γνήσια απόκλιση, είτε αποσιωπώντας την είτε καθιστώντας την ένα φαινόμενο ανάμεσα στ’ άλλα, που πλασάρεται στην αγορά όπως και τα’ άλλα.

Μπορούμε  να προχωρήσουμε σε περισσότερες λεπτομέρειες. Υπάρχουν οι κριτικοί που προδίδουν  τον ίδιο τον κριτικό τους ρόλο. Υπάρχουν οι συγγραφείς που προδίδουν  την ευθύνη τους και την αυστηρότητα  των κριτηρίων τους. Και υπάρχει και η ευρύτερη συνενοχή του κοινού, που κάθε άλλο παρά αθώο είναι σε αυτή την υπόθεση, αφού αποδέχεται το παιχνίδι και προσαρμόζεται σε ότι του δίνουν. Όλο αυτό το πλέγμα έχει γίνει ένα εργαλείο στα χέρια του συστήματος, που είναι και το ίδιο ανώνυμο. Δεν πρόκειται δε για το δημιούργημα ενός δικτάτορα, μιας φούχτας κεφαλαιοκρατών ή μιας ομάδας διαμορφωτών της κοινής γνώμης, αλλά για ένα τεράστιο κοινωνικο-ιστορικό ρεύμα που πορεύεται προς αυτή την κατεύθυνση και έχει ως αποτέλεσμα να χάνουν τα πάντα τη σημασία τους. Το καλύτερο παράδειγμα είναι φυσικά η τηλεόραση: από το γεγονός και μόνο ότι ένα πράγμα τοποθετείται στο κέντρο της επικαιρότητας για 24 ώρες, γίνεται ασήμαντο και παύει να υπάρχει μόλις περάσουν αυτές οι ώρες, γιατί βρέθηκε ή πρέπει να βρεθεί κάτι άλλο που θα πάρει τη θέση του. Λατρεία του εφήμερου, που απαιτεί ταυτόχρονα μιαν απίστευτη συρρίκνωση: η ωφέλιμη διάρκεια προσοχής του θεατή, αυτό που στην αμερικανική τηλεόραση ονομάζεται attention span, πριν από μερικά μόλις χρόνια ήταν τα δέκα λεπτά, στη συνέχεια έπεσε σταδιακά στα πέντε λεπτά, στο ένα λεπτό και τώρα στα δέκα δευτερόλεπτα. Το τηλεοπτικό σποτ των δέκα δευτερολέπτων θεωρείται το πιο αποτελεσματικό μέσο, και αυτό ακριβώς χρησιμοποιείται στις προεδρικές εκλογές, και είναι απολύτως ευνόητο ότι τα σποτ αυτά δεν περιέχουν τίποτα το ουσιαστικό παρά επιδίδονται κυρίως σε δυσφημιστικούς υπαινιγμούς. Φαίνεται πως αυτό είναι το μόνο πράγμα που είναι ικανός να αφομοιώσει ο θεατής. Αυτό πάλι είναι ταυτόχρονα αληθές και ψευδές. Η ανθρωπότητα δεν έχει εκφυλιστεί βιολογικά, οι άνθρωποι είναι ακόμη σε θέση να παρακολουθήσουν με προσοχή έναν λόγο που χρησιμοποιεί επιχειρήματα κι έχει μια σχετική διάρκεια. Παράλληλα όμως είναι αληθές ότι το σύστημα και τα μέσα ενημέρωσης «εκπαιδεύουν» - δηλαδή συστηματικά παραμορφώνουν – τους ανθρώπους, ώστε να μην μπορούν τελικά να ενδιαφερθούν για οτιδήποτε ξεπερνά τα μερικά δευτερόλεπτα, ή, το πολύ, τα μερικά λεπτά.

Share

Σχόλια  

 
+1 #1 ΑΠ: 10''Administrator 24-02-2011 14:18
Χίλια μπράβο, Ηλία! Εξελίσσεσαι στο "θεωρητικό υπόβαθρο" της παρέας και τιμάς επάξια τον τίτλο αυτό! Respect!
 

2009©Kavalacity.net