Εκτύπωση

Πότε και με ποιες προϋποθέσεις ο/η σύζυγος μπορεί να ζητήσει συμμετοχή στα αποκτήματα του γάμου? (Μέρος B΄)

Συγγραφέας: Γιώργος Γιαγκουδάκης.... Δημοσίευση στη κατηγορία Άρθρα αναγνωστών

Σας άρεσε το άρθρο?
(3 ψήφοι, μέση τιμή 5.00 από τα 5 αστέρια)

perioysiaka

 

Σε συνέχεια του α΄ μέρους του άρθρου που δημοσιεύτηκε πριν λίγες ημέρες ολοκληρώνουμε με το β΄ μέρος του άρθρου.

 

 

(4) ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ: Οι προϋποθέσεις της αξίωσης συμμετοχής στα αποκτήματα και εφαρμογής της διάταξης άρθρου. 1400 Α. Κ. είναι οι ακόλουθες:

1. Λύση του γάμου (με διαζύγιο ή θάνατο του συζύγου) με αμετάκλητη απόφαση ή ακύρωση του γάμου με αμετάκλητη απόφαση ή συμπλήρωση τριετούς διάστασης.

2.Αύξηση της περιουσίας του άλλου συζύγου κατά την διάρκεια του γάμου (αναφέρθηκα εκτενώς στο α΄μερος του άρθρου την προηγούμενη βδομάδα).

3.Συμβολή του δικαιούχου συζύγου με οποιονδήποτε τρόπο στην αύξηση της περιουσίας του άλλου συζύγου. "Απόκτημα" αποτελεί μόνον η αύξηση της περιουσίας του υπόχρεου συζύγου στην οποία συνέβαλε ο άλλος σύζυγος καθ΄όλη τη διάρκεια του γάμου. Η αύξηση αυτή μπορεί να οφείλεται σε εργασία, περιουσία ή άλλα μέσα και ικανότητες του δικαιούχου συζύγου.

Η συμμετοχή του ενός συζύγου στην περιουσιακή επαύξηση, μπορεί να γίνει με παροχή κεφαλαίου, αλλά και με παροχή υπηρεσιών αποτιμητών σε χρήμα, οι οποίες παρέχονται στο συζυγικό οίκο και για την επιμέλεια και ανατροφή των τέκνων, όταν και στο μέτρο που αυτές δεν

επιβάλλονται από την υποχρέωση συνεισφοράς στην αντιμετώπιση των οικογενειακών αναγκών.

Πρακτικά υπάρχουν κάποιες δυσχέρειες στην απόδειξη ότι υπάρχει συμβολή και σε ποια έκταση. Το μαχητό τεκμήριο της συμβολής στο 1/3 της αύξησης στο άρθρο 1400 Α.Κ. απαλλάσσει τον δικαιούχο σύζυγο από το βάρος απόδειξης κατά αυτό το ποσοστό και αντιστρέφει το βάρος απόδειξης στον υπόχρεο σύζυγο να αποδείξει μικρότερη ή καμιά συμβολή του άλλου συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του. Η συμβολή που λαμβάνεται υπόψιν και θεωρείται κρίσιμη είναι η ελεύθερη και εκούσια που δεν υπήρχε υποχρέωση να προσφέρει ο ένας σύζυγος στον άλλον. Για παράδειγμα το επιπλέον της νόμιμης υποχρέωσης συνεισφοράς στις υποχρεώσεις της οικογένειας του ενός συζύγου θεωρείται συμβολή στην αύξηση της περιουσίας του άλλου συζύγου.

Θα πρέπει να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της συμβολής αυτής και της αύξησης της περιουσίας του άλλου συζύγου.

4.Μη επιλογή του συμβατικού συστήματος κοινοκτημοσύνης από τους συζύγους. Θα υπάρχει η εν λόγω αξίωση για αποκτήματα, που είναι εκτός συστήματος κοινοκτημοσύνης

ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΞΙΩΣΗΣ: Η αξίωση συμμετοχής στα αποκτήματα του γάμου γεννάται:

  1. τη στιγμή που ο γάμος λύνεται με θάνατο του ενός των συζύγων ή με αμετάκλητη απόφαση διαζυγίου για οποιονδήποτε λόγο ή
  2. τη στιγμή ακύρωσης του γάμου με αμετάκλητη απόφαση για οποιονδήποτε λόγο ή
  3. τη στιγμή της συμπλήρωσης τριετούς διάστασης.

Πριν από τη γέννηση της αξίωσης δε μπορεί να ασκηθεί αγωγή και υπάρχει απλή προσδοκία δικαιώματος.

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΞΙΩΣΗΣ: Πρόκειται για τη παροχή στην οποία οφείλεται η αύξηση της περιουσίας του δικαιούχου. Το μαχητό τεκμήριο της συμβολής στο 1/3 που αναφέρθηκα παραπάνω καλύπτει μόνο της έκταση της συμβολής , ενώ για την ύπαρξη της συμβολής φέρει κανονικά το βάρος της απόδειξης ο δικαιούχος σύζυγος, όπως και για το ότι η τυχόν συμβολή του ήταν μεγαλύτερη του 1/3 της αύξησης. Ο υπόχρεος σύζυγος φέρει το βάρος απόδειξης της μικρότερης ή ουδεμίας συμβολής του άλλου συζύγου. Δηλαδή το 1/3 που αναφέρει η παραπάνω διάταξη έχει σχέση με το βάρος απόδειξης και όχι με τη δίκαιη κατανομή των αποκτημάτων. Υπάρχει αμφισβήτηση υπό ποια μορφή οφείλονται τα αποκτήματα αυτούσια ή με τη χρηματική τους αξία. Εναπόκειται στο δικαιούχο να κρίνει σε κάθε περίπτωση τι θα ζητήσει και να κρίνει αναλόγως των εκάστοτε περιστάσεων το δικαστήριο.

Δυσκολίες στη πράξη προκύπτουν για τον χρόνο και τρόπο υπολογισμού της πραγματικής αύξησης της περιουσίας του υπόχρεου συζύγου.

ΔΙΕΤΗΣ Η ΠΑΡΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΑΞΙΩΣΗΣ: Η παραγραφή της αξίωσης συμμετοχής στα αποκτήματα είναι δύο χρόνια μετά τη λύση ή ακύρωση του γάμου. Τέθηκε σύντομη παραγραφή για να εκκαθαριστούν οι διαφορές αυτές μεταξύ των συζύγων και να μην διαιωνίζονται. Στη περίπτωση γέννησης της αξίωσης σε περίπτωση τριετούς διάστασης θεωρείται ότι υπάρχει αναστολή της παραγραφής έως της λύσης ή της ακύρωσης του γάμου, οπότε και εδώ ουσιαστικά παραγράφεται η αξίωση όπως πιο πάνω.

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΑΞΙΩΣΗΣ: Επειδή είναι ενδεχόμενο ο υπόχρεος σύζυγος να προβεί σε εικονικές αναλήψεις υποχρεώσεων ή σε πραγματικές ή εικονικές διαθέσεις σε τρίτους των περιουσιακών του στοιχείων ή και σε άλλες πράξεις που αποβλέπουν στη μείωση και εξαφάνιση αυτών, ώστεη απομένουσα σ' αυτόν (τελική) περιουσία να είναι ασήμαντη ή έστω μη ουσιωδώς αυξημένη σε σχέση με την αρχική περιουσία του, με συνέπεια να δημιουργείται κίνδυνος για την ικανοποίηση της πιο πάνω αξιώσεως του συζύγου του, ο νομοθέτης παρέσχε στο δικαιούχο σύζυγο προστασία.

Για τη προστασία του δικαιούχου συζύγου από τον τυχόν κίνδυνο αφερεγγυότητας του άλλου συζύγου προβλέπεται από τον Αστικό κώδικα οι εξής δύο τρόποι:

:

1. Η δυνατότητα απόκτησης υποθήκης πριν ή μετά από τη γέννηση της αξίωσης (άρθ. 1262 παρ. 4 Α.Κ.) για εξασφάλιση μελλοντικής απαίτησης και

2. το δικαίωμα παροχής ασφαλείας (υποθήκη, ενέχυρο ή εγγύηση κάθε μορφής) σε περίπτωση αντιδικίας μεταξύ των συζύγων (άρθ. 1402 Α.Κ.). Παραθέτω αυτούσια τα σχετικά άρθρα:

"Αρθρο 1262-   Τίτλος από το νόμο.- Τίτλο από το νόμο για την απόκτηση υποθήκης έχουν: ........ 4. ο κάθε σύζυγος για την απαίτησή του από την επαύξηση της περιουσίας του άλλου συζύγου κατά το άρθρο 1400`” και το

" `Αρθρο 1402 - Παροχή ασφάλειας- Με την επιφύλαξη της διάταξης του άρθρου 1262 αριθ. 4, ο καθένας από τους συζύγους έχει το δικαίωμα, στην περίπτωση που ασκήθηκε αγωγή διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή που ο ίδιος άσκησε με αγωγή την αξίωση του αρθρου 1400, να ζητήσει από τον άλλο σύζυγο ή από τους κληρονόμους του την παροχή ασφάλειας, αν εξαιτίας της συμπεριφοράς τους υπάρχει βάσιμος φόβος ότι κινδυνεύει αυτή η αξίωσή του."

Ο σύζυγος ακόμη δύναται να ζητήσει τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων γιΑ την εξασφάλιση ή διατήρηση του δικαιώματος του (1400 ΑΚ). Νόμιμη η αίτηση για λήψη ασφαλιστικών μέτρων και όταν υπάρχει δικαίωμα προσδοκίας.

Μέγιστη προσοχή απαιτείται στη σύνταξη της σχετικής αγωγής για τα αποκτήματα του γάμου για το ορισμένο αυτής, το προσδιορισμό της αξίας της αρχικής και τελικής περιουσίας του υπόχρεου συζύγου και τη συμβολή του δικαιούχου στην επαύξηση.

Παραθέτω επ’ αυτού του θέματος για ενημέρωσή σας ένα απόσπασμα απόφασης Αρείου Πάγου.

ΑΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ - Απόφαση 593/2008 (απόσπασμα) : "..για το ορισμένο της αγωγής συμμετοχής στα αποκτήματα είναι :

α) η λύση ή ακύρωση του γάμου ή, κατ` ανάλογη εφαρμογή, η συμπλήρωση τριετούς διάστασης των συζύγων,

β) η αύξηση της περιουσίας του υποχρέου συζύγου κατά τη διάρκεια του γάμου και

γ) συμβολή του ενάγοντος συζύγου στην αύξηση με οποιοδήποτε τρόπο της περιουσίας του υποχρέου. Ως αύξηση νοείται όχι μια συγκεκριμένη κτήση, αλλά η διαφορά που υπάρχει στην περιουσιακή κατάσταση του υποχρέου σε δύο διαφορετικά χρονικά σημεία, δηλαδή κατά την τέλεση του γάμου (αρχική περιουσία) και κατά το χρόνο που γεννιέται η αξίωση συμμετοχής στα αποκτήματα (τελική περιουσία). Το είδος της συμβολής μπορεί να αναφέρεται σε οποιαδήποτε υλική παροχή, η οποία εξέρχεται από τα όρια της υποχρέωσης για συνεισφορά στην αντιμετώπιση των αναγκών της οικογένειας ή δραστηριότητα η οποία συνεπάγεται άμεσα ή έμμεσα αύξηση της περιουσίας του άλλου συζύγου.

Κρίσιμος χρόνος για τον υπολογισμό της τελικής περιουσίας, υπό την έννοια του καθορισμού των στοιχείων που συνθέτουν την περιουσία αυτή, θεωρείται, στην περίπτωση που ο γάμος λύθηκε ή ακυρώθηκε με δικαστική απόφαση, ο χρόνος που η απόφαση αυτή έγινε αμετάκλητη. Από τη σύγκριση της αξίας της περιουσίας του υποχρέου στα δύο αυτά χρονικά σημεία, με αναγωγή σε τιμές του χρόνου άσκησης της αγωγής, θα κριθεί αν υπάρχει περιουσιακή αύξηση του ενός συζύγου που να δικαιολογεί την αξίωση του άλλου για συμμετοχή στα αποκτήματα. Απαιτείται συνεπώς να προσδιορίζεται στην αγωγή η περιουσία του υποχρέου (εφόσον υπάρχει) και κατά το χρόνο της τέλεσης του γάμου με αναγωγή της αξίας της στο χρόνο της άσκησης της αγωγής ή να εκτίθεται σ` αυτήν ότι δεν υπήρχε καθόλου περιουσία του υποχρέου κατά το χρόνο τέλεσης του γάμου."

 

Γιώργος Γιαγκουδάκης
Δικηγόρος Καβάλας

Διαζύγια - Ποινικά - Ιντερνετ
http://kavala-lawyer.blogspot.gr
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.

 

Share

2009©Kavalacity.net